असार १३, चितवन –
स्वदेशी उत्पादन, परम्परागत ज्ञान र आधुनिक प्राकृतिक चिकित्सा मिलेर तयार भएको एक यस्तो मोडेल जुन कृषकदेखि बिरामीसम्म लाभान्वित हुँदै आएको छ। चितवनको भरतपुरमा अब प्रयोग गरिँदैछ ‘बेसार लेपन विधि’ – जुनले रोगमुक्त जीवनको एक नयाँ सम्भावना देखाएको छ। चितवनको भरतपुर-१, बागेश्वरीस्थित योगी नरहरीनाथ योग तथा प्राकृतिक चिकित्सालयमा हाइड्रोथेरापी अन्तर्गत बेसार लेपन विधिबाट उपचार हुँदै आएको छ। चिकित्सकहरूका अनुसार यो विधिमा चामलको पिठो र चन्द्र सुर्य ब्राण्डको शुद्ध बेसारको धुलो मिसाएर शरीरभरि लेपन गरिन्छ। यसले शरीरमा रहेको इन्फ्लामेटरी समस्यालाई हटाउने कार्य गर्छ।
“बेसारमा पाइने ‘करर्क्युमिन’ भन्ने तत्व प्राकृतिक एन्टिअक्सिडेन्ट हो। यो तत्वले शरीरमा रहेका सूजन, छालाका एलर्जी, घाउ निको पार्न, अनि जोर्नी दुखाइमा अत्यन्त प्रभावकारी देखिएको छ।”, योगी नरहरीनाथ योग तथा प्राकृतिक चिकित्सालयमा कार्यरत डा. मिरा लम्सालले बताउनु भयो ।
यस उपचारमा प्रयोग हुने बेसार उत्पादन गर्दै आएका छन् चितवनका ७०८ स्थानीय किसानहरू। भरतपुर, कालिका, इच्छाकामना र देवघाटका क्षेत्रहरूमा करिब ४५० कट्ठा जमिनमा व्यावसायिक रुपमा बेसार खेती भइरहेको छ। व्यक्तिगत किसानले ५ कट्ठामा बेसार खेती गरिरहेका छन् । हरेक वर्ष झन्डै चार लाखको आम्दानी हुने किसानहरुको भनाइ छ। यी सबै प्रयासको नेतृत्व लिएको छ श्री सफल सामाजिक उद्यमी महिला सहकारी संस्था लि. यस सहकारीले उत्पादन, प्रशोधन र ब्राण्डिङ गरी ‘चन्द्र सुर्य’ नामबाट बजारमा पुर्याइरहेको छ।
उक्त सहकारीका सचिब कृष्णकुमारी लम्साल भन्नू हुन्छ,”हामी महिला नेतृत्वमा आधारित सहकारी हौं। हामीले किसानको बेसार लिन्छौं, गुणस्तरीय परीक्षणपछि प्रशोधन गरिन्छ र प्याक गरी चन्द्र सुर्य ब्राण्ड अन्तर्गत वितरण गर्छौं।” बेसारको प्रयोग केवल चिकित्सा उपचारमा मात्र सीमित छैन, छालामा चमक ल्याउन, डन्डिफोर तथा दाग हटाउन, सनबर्न वा घामको असर कम गर्न, संक्रमण रोक्न, घाउ पुरिन,टनसिल र गला दुखाईमा प्रयोग गर्न सकिने यो बेसार सजिलै उपलब्ध घरेलु उपचार हो। यस सम्पूर्ण परियोजना हेफर इन्टरनेसनल नेपालको समन्वयमा सञ्चालित छ, जसले किसानलाई तालिम, बीउ, तथा प्रविधिमा सहयोग पुर्याएको छ।
“बेसार – हाम्रो परम्परागत जडीबुटी, आजको व्यावसायिक खेती, उपचार र सौन्दर्यमा प्रयोग हुने अत्यन्तै उपयोगी तत्व। चन्द्र सुर्य ब्राण्डको पहलले देखाएको छ कि यदि सहकार्य, वैज्ञानिकता र उद्यमशीलता मिल्यो भने गाउँघरमै संसार बदल्ने शक्ति सम्भव छ।”
