चितवन – ‘नदीसँगै हामी’ अभियानले आइतबार भरतपुरमा पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरी भरतपुर महानगरतर्फको नारायणी नदी किनारमा विद्यमान फोहोरको अवस्था सार्वजनिक गरेको छ । ‘नदीसँगै हामी’ अभियानले ‘वेस्ट अडिट रिपोर्ट’ सहित भरतपुर महानगरतर्फको नारायणी नदी किनारमा विद्यमान फोहोरको अवस्था सार्वजनिक गरेको हो ।
‘नदीसँगै हामी’ अभियानद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘पछिल्ला केही वर्षदेखि प्रदूषण, निर्माण गतिविधि, ढल मिसावट, अव्यवस्थित मेला, उत्सव र पर्यटनका कारण नारायणीको गौरव संकटमा पर्न थालेको देखिन्छ । नारायणीलाई बचाउनु भनेको हाम्रो संस्कृति, हाम्रो भविष्य र हाम्रो जिम्मेवारी जोगाउनु हो ।’
‘नदीसँगै हामी’ अभियानमा चितवन र नवलपुरका १३ वटा संस्था आबद्ध छन् । तीमध्ये एक बेटर चितवनले डब्लुडब्लुएफको सहयोगमा सहमतिलगायत अभियानमा आबद्ध संस्थाहरुको सहकार्यमा गत वर्ष कात्तिक २४ देखि ३० गतेसम्म भरतपुर महानगरतर्फको नारायणी नदी किनारका विभिन्न आठ स्थानमा फोहोर नक्साङ्कन र अडिट गरेको थियो । यस कार्यमा वेस्ट अडिटरका रुपमा ई. सागर कार्की, आकृति सुवेदी, सुवर्णा घिमिरे, सनिशा आचार्य, स्वस्तिका सिग्देल, रुष्मा भण्डारी र आस्था लामा संलग्न भएका थिए ।
फोहोर नक्साङ्कन र अडिट गरिएका स्थानहरुमा भरतपुर–१ को देवघाटधाम र दाहसंस्कार क्षेत्र एवम् जोरकुसुम पार्क, भरतपुर–३ को नारायणी नदी किनार, भरतपुर–४ को नगर वन क्षेत्र, भरतपुर–१६ को भँगेरीथान पर्यटकीय क्षेत्र र भरतपुर–२८ को गोलाघाट पर्यटकीय क्षेत्र रहेका छन् । उक्त अध्ययनका क्रममा सबै ठाउँबाट एक क्वीन्टल फोहोर संकलन गरिएको बेटर चितवनले जनाएको छ ।
संकलित फोहोरमध्ये सबैभन्दा धेरै नारायणी नदी किनारमा ३५ किलो र सबैभन्दा कम गोलाघाट क्षेत्रमा ७३० ग्राम रहेका छन् । संकलित फोहोरमा प्लाष्टिक ४२ दशमलव ५५ प्रतिशत रहेको छ । त्यसपछि क्रमश: कपडा १७ दशमलव १४ प्रतिशत र सिसाका टुक्रा १२ दशमलव ६२ प्रतिशत पाइएको छ ।
फोहोर व्यवस्थापनमा सुधार ल्याउनका लागि सबै तीर्थस्थल, घाट क्षेत्र, पर्यटकीय क्षेत्र र नदी किनारमा रङ अनुसारका फोहोर राख्न डस्टबिन राख्नुपर्ने, ढल र मलमूत्र नदीमा मिसाउने कामलाई तुरुन्त रोक्नु पर्ने, प्लाष्टिकमुक्त क्षेत्र घोषणा र सहभागितामूलक सरसफाइ अभियान संचालन गर्नुपर्ने अध्ययनको सुझाव छ ।
‘नदीसँगै हामी’ अभियानमा आबद्ध संस्था सहमतिको परियोजना संयोजक खेमराज खनालले नारायणी नदी प्रदूषणमा प्लाष्टिक प्रमुख समस्याको रुपमा पहिचान गरिएको बताए । सहमतिले गैँडाकोट नगरपालिकातर्फ नारायणी नदी किनार क्षेत्रमा फोहोर नक्साङ्कन र वेस्ट अडिटको काम गर्दै आइरहेको छ ।
